27 oktober 2026
Onlangs zei een voorganger in onze kerkdienst, voorafgaand aan zijn preek, iets dat mij triggerde. Hij gaf daarmee niet alleen aan hoe relevant de Bijbel vandaag is, maar verbond dat met alle tijden en plaatsen. Hij had het over het wonderlijke van de Bijbel en vertelde over hoe ze daar in Indonesië mee omgingen. Wat hij zei is het volgende:
‘Daar in Indonesië halen ze weer heel iets anders uit de Bijbel dan wij eruit halen. Mensen zijn verschillend en verschillende dingen spreken hen aan. Dezelfde tekst kan verschillende dingen betekenen voor verschillende mensen in verschillende landen, in verschillende tijden. Daar zit dus iets in van de levende God, dat God zelf spreekt door de Bijbel.’
Deze voorganger trof hier hoe de Bijbel op verschillende manieren relevant is op verschillende plekken op de wereld en op verschillende momenten in de tijd. Het is goed om je dat te realiseren! Het zegt namelijk dat betekenissen van bijbelteksten kunnen veranderen in de tijd. Waar theologen, voorgangers en priesters vroeger overtuigd waren van de waarheid van hun uitleg van de Bijbel, kan dat vandaag heel anders zijn. Een van de belangrijkste voorbeelden daarvan is de vervangingstheologie. Verreweg de meeste theologen en predikanten hebben die theologie gelukkig afgezworen. Maar tot ver in de vorige eeuw hielden velen van hen daar nog aan vast.
Een veranderende kijk op de Bijbel
Het grootste deel van de Bijbel heeft vandaag nog steeds dezelfde betekenis en invloed op mensen als in voorgaande eeuwen. De kern van het evangelie is niet gewijzigd. Het is op zich al een wonder dat de kerk vandaag nog steeds bestaat. Want diezelfde kerk heeft grote misstappen begaan. Veel kerkleiders bleken vooral macht te willen uitoefenen over de gelovigen. Ze wilden dan ook niet dat de Bijbel beschikbaar kwam voor die gewone gelovigen. Die hadden daar immers geen verstand van…
De Bijbel bestond in voorbije eeuwen dan ook vooral in het Latijn, de taal van de bisschoppen en priesters. Pas met de Reformatie kwam de Bijbel in talen beschikbaar die door gewone kerkgangers gelezen konden worden.
Waar kerkgangers tot nieuwe inzichten kwamen bleven theologen en voorgangers vaak vasthouden aan hun uitleg van de Bijbel. Ook vandaag is dat nog steeds zo op veel gebieden van de Bijbelse theologie.
Tegelijk zijn er veel bijbelleraren en predikers die vinden dat de uitleg van de Bijbel gebaseerd moet zijn op hoe de kerkvaders in de eerste eeuwen van de kerk dachten. Hun stelling is dat die kerkvaders dichter bij de tijd van de Here Jezus en de apostelen stonden. Daardoor zouden zij meer vanuit dezelfde eerste-eeuwse denktrant redeneren bij hun uitleg.
Toch is het maar de vraag of we daar vandaag nog zo over moeten denken. God liet al aan de profeet Daniël het volgende weten:
Daniël 12:4 ‘Maar houd deze woorden geheim, Daniël, en verzegel het boek tot de eindtijd. Velen zullen op zoek gaan en de kennis zal toenemen.’
God droeg Daniël op om datgene wat hij gezien had geheim te houden en zijn boek tot de eindtijd te verzegelen. Maar hoe zou Daniël dat moeten doen? Hij zou immers kort na die woorden van God komen te overlijden.
Verzegeld tot de eindtijd…
Daniël moest zijn boek volgens God niet alleen verzegelen. Ook moest hij datgene wat hij had opgeschreven geheim houden. Wat hij gezien en gehoord had, had hij allemaal opgeschreven en was leesbaar voor iedereen. Hoe zou hij dat dan geheim moeten houden?
Hier komen we heel dicht bij het mysterie van de Bijbel. We zien hier bij Daniël wat de voorganger in mijn kerk vertelde over dat grote wonder van dit Bijbelse geheim.
De verzegeling waarover God met Daniël sprak, en de geheimhouding, die hingen helemaal niet af van Daniël. Dat kon ook helemaal niet, want hij zou dat niet meer meemaken. Iets verderop in Daniëls laatste hoofdstuk staat nog het volgende:
Daniël 12:8-13 Ik hoorde het, maar begreep het niet en zei: ‘Mijn heer, hoe zal dit alles aflopen?’ Maar hij zei: ‘Ga heen, Daniël, want deze dingen blijven verborgen en verzegeld tot de eindtijd. (…) en geen van de wettelozen zal het begrijpen, maar de verlichten zullen het wel begrijpen. (…) Je zult te ruste gaan en aan het einde van de dagen opstaan om het lot te ontvangen dat jou is toebedeeld.’
Hier zien we dat de rol van Daniël in Gods plan is uitgespeeld, zijn tijd zit erop. Hij mag te ruste gaan, dat wil zeggen dat hij mag sterven. God troost hem en belooft hem dat hij aan het einde van de dagen weer zal opstaan.
God neemt van Daniël over wat Hij hem had opgedragen, en zorgt zelf voor de verzegeling en de geheimhouding. Maar kan iets dat openlijk en voor iedereen leesbaar in de Bijbel staat ‘verzegeld’ zijn en geheim blijven? Hoe werkt dat dan?
Verzegeld en geheim, totdat…
De profetieën van Daniël en van vele andere profeten zijn eeuwenlang verzegeld en geheim gebleven. Daar zorgde God zelf voor. Hij sloot de ogen van bijbeluitleggers de eeuwen door voor de uiteindelijke waarheid van de woorden van de profeten. Al die theologen en bijbelleraren die de eeuwen door geprobeerd hebben om zicht te krijgen op de betekenis van de profetieën uit zowel het Oude als het Nieuwe Testament zijn kennelijk door God blind gemaakt voor de werkelijke betekenis.
Maar de Bijbel vertelt nog iets, wat het geheim alleen maar vreemder lijkt te maken. Dat kunnen we lezen in laatste boek van de Bijbel. Johannes moest daar het volgende opschrijven:
Openbaring 22:10 Verder zei hij tegen me: ‘Houd de profetie van dit boek niet geheim, want de tijd is nabij.
Als je dit naast de woorden van Daniël 12 houdt, lijkt dat een tegenstelling. Daarbij zit er ‘maar’ zo’n 600 jaar tussen Daniël en Johannes, terwijl Openbaring al bijna 2000 jaar geleden geschreven is. Tegelijk is het zo dat Openbaring altijd minstens een net zo groot geheim lijkt te zijn geweest als de profetieën van Daniël.
Toch zegt Jezus via Johannes dat de profetie van de openbaring niet geheim mag blijven. De reden daarvoor is dat de tijd nabij is. Maar die tijd duurt al bijna 2 millennia…
De volgende fase van Gods heilsplan
Dat Johannes de profetieën van Openbaring niet geheim mocht houden heeft alles te maken met de fase waarin Gods heilsplan op dat moment was aangekomen. Na de hemelvaart van Jezus is de volgende fase in dat plan van God begonnen. Het is de periode van de christelijke kerk geworden, de gemeente van Jezus Christus. Het is weliswaar een periode van vallen en opstaan, maar toch. De vergelijking dringt zich op tussen het Israël van het Oude Testament en de kerk van na Jezus’ hemelvaart. Beiden zijn opstandig geweest tegen God, beiden dachten het beter te weten, beiden hebben misdaden begaan, beiden zijn ongehoorzaam geweest, enzovoort. De parallellen zijn eindeloos.
Israël heeft vanaf de aartsvaders zo’n 2000 jaar bestaan, totdat het in 70 nC en in 135 nC ontmanteld werd. Zou het met de christelijke gemeente net zo gaan? Want ook de christelijke gemeente bestaat nu zo ongeveer 2000 jaar.
De tijd is nabij, dat is wat Johannes moest opschrijven. De profetie mocht niet verzegeld worden. Toch lijkt het erop dat God ervoor gezorgd heeft dat de profetie geheimtaal bleef voor de kerk. Theologen en voorgangers hebben zich het hoofd gebroken over de betekenis van het boek Openbaring. In die zin is het met Openbaring net zo gegaan als met de profetieën van Daniël, die wél verzegeld en geheim bleven – tot aan de eindtijd.
Daniël moest van God opschrijven dat ‘velen op zoek zullen gaan en de kennis zal toenemen.’ Dat voortgaande proces zien we vandaag versneld gebeuren. Toch is het pas sinds de 19e eeuw dat er weer meer zicht kwam op de betekenis van de oudtestamentische profetieën. De sluier die er al die eeuwen overheen gehangen heeft werd door God langzaam weggetrokken.
Het geheim wordt steeds verder onthuld
De sluier die over de profetieën lag, was ontstaan door de vergeestelijking van diezelfde profetieën. Daardoor was een beeld ontstaan alsof die profetieën niet over de toekomst gaan, maar juist vooral over de geschiedenis. Dat gold ook voor de grote profetieën van Openbaring. Tegelijk konden die profetieën ook algemene waarheden beschrijven, zoals het kwaad in de wereld.
Ook vandaag zijn er nog veel theologen en predikanten die hieraan blijven vasthouden. Zo hebben ze het immers altijd geleerd en verkondigd. En dan is het lastig om te gaan inzien dat Openbaring niet over geschiedenis gaat, maar juist over een tijd die ook vandaag nog toekomst is.
Al vele jaren is de kennis over de profetieën aan het toenemen. God zorgt er steeds meer voor dat de verzegeling, het geheim, eraf gaat. Zelfs ondanks dat Openbaring niet verzegeld of geheim gehouden was. Zo gaan de profetieën vandaag de dag steeds meer leven. En zo blijkt de betekenis daarvan vandaag heel anders te zijn dan bijbelkenners altijd gedacht hadden.
Tegelijk blijkt het nog steeds moeilijk om hierover te discussiëren met predikanten die er anders over denken. Zij komen al snel met verklaringen die zich richten op denkbeelden uit de tijd toen die profetieën geschreven zijn. Het blijkt steeds weer lastig om zich te realiseren dat God zijn Woord in elke tijd een andere uitleg en toepassing kan geven. Of zelfs dat God die uitleg eeuwenlang geheim en verzegeld kan houden – tot aan de eindtijd.
God kan het in het verleden nodig gevonden hebben om theologen, predikanten en priesters op een bepaalde manier naar de Bijbel, of meer speciefiek naar de profetieën te laten kijken, om zo bepaalde gebeurtenissen te laten plaatsvinden. Zo kan God ervoor zorgen dat gebeurtenissen die daar het gevolg van zijn, weer andere profetieën laten uitkomen.
Voor velen zal het een geheim blijven…
Zal elke gelovige christen Gods geheim ontdekt hebben voordat de afsluitende zevenjarige periode van de eindtijd losbarst? Die periode zal beginnen met de Opname van de gemeente. Veel christenen zullen het geheim dan nog steeds niet ontdekt hebben. Toch zal iedereen meegaan in de Opname die van harte gelooft in Jezus als de Zoon van God, die gestorven is en opgestaan voor onze misstappen. Op dat moment, dat wellicht al heel dichtbij gekomen is, zal iedereen die meegaat naar Jezus er allicht achter komen hoe God al die geheimen in de Bijbel heeft laten opschrijven. Dan pas zal ieder van ons ontdekken welke geheimen we allemaal gemist of verkeerd uitgelegd hebben. Dan zullen we ons allemaal schamen dat we zo naïef geweest zijn, dat we zo vastgeroest zaten in ons eigen denkpatroon. Toch mogen we gelukkig allen bij Jezus komen.
Voor de meeste mensen op deze wereld zullen de geheimen van de Bijbel altijd een geheim blijven. Omdat ze nooit op zoek zijn gegaan naar het antwoord. Omdat ze zicht nooit verdiept hebben in de Bijbel. Ze hebben niet de moeite willen nemen om de waarheid over God en Jezus te ontdekken. Liever luisterden ze naar anderen die mooie verhalen vertelden over vrijheid en doen wat je zelf wilt. Ze geloofden liever in de mensen die uitlegden waarom God niet bestond en dat geloven in Jezus onzin was.
Voor hen zal de Opname van de gemeente van Jezus Christus een ‘openbaring’ worden. Pas dan, als het bijna te laat is, zullen velen alsnog het geheim van de Bijbel ontdekken. Maar de prijs zal hoog zijn. Toch zullen velen dan alsnog bereid zijn om die prijs voor de waarheid van de Bijbel te betalen.
De betekenis van de Bijbel vandaag
Veel christenen haken af en verlaten de God van de Bijbel. De meesten van hen waren nooit bereid om zich oprecht in die Bijbel te verdiepen. Zo gaat dat als de leuke dingen van het leven vandaag belangrijker worden dan de heerlijke toekomst die God voor morgen belooft.
Gelukkig zijn er vele anderen, vooral jongeren, die tot de ontdekking komen dat er meer is dan alleen die ‘leuke dingen vandaag’. Dat er een macht is die de wereld regeert en die zijn plan uitvoert. Zij komen erachter dat de Bijbel geen stoffig boek uit het verleden is, maar dat teksten in elke tijd betekenis krijgen. Ze komen erachter dat profetieën in vorige eeuwen hele andere betekenissen kregen toegedicht dan vandaag. Omdat ze zien dat diezelfde profetieën vandaag uitkomen.
Zij die dat geheim ontdekt hebben zullen meegaan in de Opname van de gemeente. Zij die de Bijbel losgelaten hebben zullen pas na de Opname ontdekken dat die Bijbel een geheim in zich droeg. Dat God wilde dat dit geheim ontdekt zou worden. Maar daarvoor moet je wel de Bijbel lezen, met een bereidheid om Waarheid te willen accepteren.
Als je op die manier, met gevouwen handen, de Bijbel leest, dan laat God jou zijn geheim ontdekken!
Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Meld je dan aan voor de nieuwsbrief!