20 augustus 2026
Een poosje geleden was er bij ons in de kerk een dienst die ‘de toekomst’ als thema had. Tijdens de preek werden er een paar korte video-interviews met gemeenteleden getoond. De centrale vraag was hoe zij naar de toekomst keken.
Een van de antwoorden was van iemand die zei best wel een beetje bang te zijn voor die toekomst. Dat kwam dan vooral vanwege alles wat er in de wereld gebeurt, de onrust, de oorlogen, de rampen. Anderen waren juist helemaal niet bang en zeiden uit te zien naar de komst van Jezus.
Nu kun je bij al die antwoorden die de mensen in deze filmpjes gaven allerlei vragen stellen. In ieder geval waren hun antwoorden eerlijk en gaven ze allemaal duidelijk aan te vertrouwen op God en Jezus. Maar een van de antwoorden is blijven hangen: bang voor de toekomst. En deze geïnterviewde is zeker niet de enige. Velen geven aan bang voor de toekomst te zijn.
Waarom die angst?
Moeten we bang zijn voor de toekomst? En waarom zouden christenen eigenlijk bang voor de toekomst zijn? Hoort dat wel? Het is zeker waar dat het erg onrustig is in de wereld. Veel mensen denken dat het einde van de wereld nabij is. Niet alleen christenen, ook mensen die helemaal niet gelovig zijn denken dat.
We zien de klimaatproblemen, de droogte, de ontelbare bosbranden. Maar ook de zeespiegelstijging, het smelten van ijskappen en gletsjers en de algehele opwarming van de aarde. Of aardbevingen en vulkaanuitbarstingen. Daarbij zien we ook de spanning die zich in de wereld aan het opbouwen is. De oorlog in Oekraïne is daar slechts een schakel in. Hetzelfde geldt voor de oorlog tussen de VS en Israël tegen Iran, en Israël tegen Hamas in Gaza en Hezbollah in Libanon. Ook in Afrika voltrekken zich grote humanitaire rampen en in Zuid-Oost-Azië is eveneens veel strijd gaande. China bouwt een troepenmacht op tegen Taiwan. En in de VS zit een president aan het roer die de knuppel in het hoenderhok van de trans-atlantische vriendschap heeft gegooid.
Tegelijk leven wij in ons werelddeel nog steeds in relatieve vrede. Natuurlijk zijn er allerlei ontwikkelingen, zijn er protesten, demonstraties, opstootjes en rellen. Dat is weliswaar iets van alle tijden, maar de media brengen elke ramp, elk ongeluk en elke oorlog bij ons in de huiskamer. Daardoor lijkt het allemaal veel dichterbij en veel erger, en lijkt de wereld veel onrustiger te zijn.
De social media op de telefoon versterken dat nog extra. Algoritmes sturen jouw onrust. Vooral wanneer het algoritme doorheeft dat je angstig bent zal het steeds meer pushmeldingen geven over de ellende in de wereld, over aanstaande rampen en economische malaise. Zo versterkt het systeem de angst.
Maak je geen zorgen… Werkt dat zo?
De Bijbel roept op om je geen zorgen te maken voor de dag van morgen. Jezus sprak hierover in zijn Bergrede.
Matteüs 6:34 Maak je dus geen zorgen voor de dag van morgen, want de dag van morgen zorgt wel voor zichzelf. Elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad.
Maar hoe moet je dat dan zien? Is het niet naïef om te zeggen dat je je geen zorgen hoeft te maken omdat God wel voor je zorgt? Jezus vergelijkt het immers met de bloemen en de vogels. Hij roept op om je geen zorgen te maken over je eten en drinken en je kleding. Is dat allemaal niet wat erg simpel gezegd, terwijl de wereld in brand lijkt te staan? Heb je dan niet genoeg geloof als je je dan tóch zorgen maakt over wat er allemaal in de wereld en in je omgeving gebeurt?
Wellicht is het goed om eerst eens te kijken tegen wie Jezus deze rede vertelt. Het waren daar allemaal gewone mensen. Ze moesten allemaal elke dag maar weer hun brood bij elkaar zien te krijgen. Er zullen vast ook mensen bij geweest zijn die op die dag nog geen werk hadden gevonden en dus geen geld hadden verdiend. Want zo ging dat in die tijd, waar het voor velen betekende dat je morgen geen eten had als je vandaag geen geld verdiende. En dan leefden ze ook nog onder de Romeinse bezetting, wat het ook niet makkelijker maakte.
Maar wat bedoelde Jezus dan door te zeggen dat je je geen zorgen moest maken?
Maak je geen zorgen voor de dag van morgen…
Hij riep de mensen daar op die berghelling, en daarmee ook ons, op om eerst het koninkrijk van God te zoeken. Wat is dat dan, het koninkrijk van God?
Het koninkrijk van God is de gemeenschap van gelovige christenen. Jezus’ oproep is dan ook om je te bekeren tot God, om te geloven in Jezus. Dan ga je deel uitmaken van dat koninkrijk van God. En als het goed is hoor je dan bij een gemeenschap waar iedereen naar elkaar omziet. Waar de een niet teveel heeft en de ander niet te weinig. Het is een gemeenschap, een kerk waar je met je zorgen naartoe kunt, er met elkaar over kunt praten. Tenminste, zo zou het moeten zijn.
Maar Jezus zegt ook iets anders. Hij zegt ook dat je je geen zorgen zou moeten maken over de dag van morgen, want morgen zijn er wel weer andere dingen. Eigenlijk is het een oproep om niet teveel bezig te zijn met de dingen waar je toch niets aan kunt doen. Houd je vooral bezig met de dingen waar je zelf invloed op hebt en probeer die zo goed mogelijk te doen.
Dat is nog niet zo makkelijk wanneer je weinig geld hebt, wanneer je ziek bent, of wanneer anderen jouw leven zwaar maken. Dan zou je moeten kunnen vertrouwen op de christelijke gemeente waar je lid van bent. Toch blijkt ook dat vaak veel lastiger te zijn dan je uit Jezus’ woorden kunt opmaken. Jezus schetst in zijn Bergrede dan ook een beeld van hoe christenen eigenlijk met elkaar zouden moeten omgaan. Dat lukt echter lang niet altijd. We blijven mensen met gebreken, al is dat geen excuus. Maar als je de last van een ziekte dragen moet helpt het niet om de zorgen over de toekomst erbij op je schouders te nemen.
Maak je geen zorgen over wat er in de wereld gebeurt…
Velen, zowel christenen als niet-christenen, maken zich zorgen over van alles wat er in de wereld gebeurt. Dat komt vaak ongefilterd of juist sterk gekleurd onze huiskamers en telefoons binnen. Je gedachten kunnen daar zomaar mee op de loop gaan. Wat als…
Toch hebben wij geen enkele invloed op verreweg het grootste deel van de dingen waar we ons vaak zorgen over maken. Onze klimaatzorgen kunnen we uiten door zelf goed met het klimaat om te gaan, autorijden en vliegen zoveel mogelijk te beperken, afval te scheiden en een regenton in de tuin te zetten. Maar we zijn niet alleen op de wereld en veel anderen gaan daar heel anders mee om. We kunnen actie gaan voeren als we dat willen, maar het mag ons niet gaan beheersen.
Op gebieden waar mensen beslissingen nemen hebben we maar weinig invloed. Poetin of Trump zullen zich niet veel aantrekken van onze zorgen. Net als de leiders van China, Frankrijk, Italië of Israël. En ook de leiders van Hamas, Hezbollah, Iran of Soedan zullen zich nooit door ons of door onze politici de les laten lezen.
De overvloed aan nieuws maakt mensen onrustig. Het lijkt allemaal zo dichtbij en zo heftig. Politici proberen dan wel met woorden onze zorgen weg te nemen, maar ondertussen moeten legers versterkt worden en moet er zoveel mogelijk wapentuig geproduceerd worden. Hoezo geen zorgen…?
Toch blijkt steeds maar weer dat datgene waar we ons zorgen over maken meestal niet uitkomt. Niet voor niets is er de bekende uitdrukking ‘een mens lijdt dikwijls het meest door het lijden dat hij vreest, maar dat nooit op komt dagen. Zo heeft hij meer te dragen dan God te dragen geeft.’
Wat Jezus zegt in de Bergrede is, net als in deze uitdrukking, een oproep om los te laten. Het is een aanmoediging om tot rust te komen, om terug te keren naar Jezus.
De toekomst ligt niet in de handen van mensen
Je komt al enorm tot rust als je beseft dat de wereld uiteindelijk bestuurd wordt door God en door Jezus. Dat liet het Oude Testament al zien, waar God zei dat Hij de wereld in zijn handen heeft. Hij heeft allang bepaald hoe de wereldgeschiedenis en wereldtoekomst eruit moest zien. Via de profeet Jesaja zegt God het volgende:
Jes.37:26 Heb je niet gehoord dat Ik dit lang tevoren heb beschikt? In een ver verleden nam Ik het me voor, nu is de tijd gekomen dat Ik het volbreng.
Jes.44:7-8 Wie is zoals Ik? Laat hij het woord nemen. Laat hij vertellen en aan Mij ontvouwen wat er te gebeuren stond vanaf de dag dat Ik de mensheid schiep, en laat hij onthullen wat er gebeuren gaat. Vrees niet, laat je niet door angst verlammen: heb Ik het je niet vanaf het begin laten horen, heb Ik het je niet aldoor verteld? Jullie zijn mijn getuigen: is er een god buiten Mij, of een andere rots? Ik ken er geen.
God zelf roept iedereen op: Vrees niet, ofwel wees niet bang voor de toekomst! Want Hij heeft de toekomst in zijn handen. Hij bepaalt wat er in de wereld gaat gebeuren. Aan het eind van Jesaja 44 spreekt God over koning Cyrus, die pas 200 jaar later aan de macht zou komen en de opdracht zou geven om Jeruzalem te herbouwen. Deze Cyrus liet tijdens zijn regering de Israëlieten vanuit Babel teruggaan naar het beloofde land. Niet omdat Cyrus zo’n goede koning was, maar omdat God zijn plan aan het uitvoeren was. Hij had het vantevoren aangekondigd en zorgde ervoor dat het ook zo gebeurde.
Het plan van God en onze toekomst
Ook vandaag kunnen we vertrouwen op dat plan van God met deze wereld en met de mensen die daarop wonen. God heeft in oude tijden al waarschuwingen gegeven over wat er in een verre toekomst zou gaan gebeuren. Ook Jezus gebruikte vergelijkbare profetische woorden. Het is aan ons om daarnaar te luisteren.
Door dat te doen kunnen we zo ongeveer weten in welke tijd we leven en wat er in de nabije toekomst staat te gebeuren. Daarom moeten we wakker zijn, zelfs waakzaam en alert. Ook Paulus heeft profetische woorden opgeschreven over de toekomst. Vaak zette hij erbij dat dit woorden zijn om moed uit te putten, niet om in de put te gaan zitten! In zijn brief aan de Tessalonicenzen schrijft hij het volgende:
1Tess.4:18 Bemoedig elkaar met deze woorden!
En zo doet Paulus dat in veel meer van zijn brieven. Spreek elkaar moed in. Want als je gelooft in God, in Jezus en in de waarheid van de Bijbel dan heb je een geweldige toekomst in het vooruitzicht!! Wees niet bang, maar let op de tekenen van de tijd! Dat kun je echter alleen doen als je je er een beetje in verdiept, als je daadwerkelijk zelf de tijd neemt om de Bijbel te lezen.
Misschien zit daar wel het grote probleem…
Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Meld je dan aan voor de nieuwsbrief!