20 april 2026
Als het gaat om de opstanding van mensen weten velen niet goed hoe je daarover zou moeten denken. De Bijbel heeft het regelmatig over de opstanding van de doden, zowel in het Oude als het Nieuwe Testament. Zo is er een opstanding bij de Opname van de Gemeente, maar ook een opstanding van het volk Israël. Daarnaast is Jezus natuurlijk opgestaan uit de dood, en zijn er rondom het leven en sterven van Jezus vele opstandingen geweest van mensen die later weer gestorven zijn.
In het Bijbelboek Openbaring gaat het in hoofdstuk 20 ook over een opstanding. De gebeurtenissen in Openbaring vinden plaats in een tijd die vandaag nog in de toekomst ligt. Al die andere opstandingen zijn dan allang achter de rug. Toch spreekt Johannes hier over een opstanding die hij ‘de eerste opstanding’ noemt.
Openbaring 20
De gebeurtenissen waar Openbaring 20 over spreekt spelen zich af na afloop van de Grote Verdrukking. Jezus is dan inmiddels teruggekomen en is koning over de wereld van het Vrederijk geworden. Ook is de duivel, Satan, veilig opgeborgen en kan hij de wereld niet meer verleiden.
Vervolgens heeft Johannes het over ‘de eerste opstanding’:
Openbaring 20:4-5 (…) En ik zag de zielen van hen die onthoofd waren omdat ze van Jezus hadden getuigd en over God hadden gesproken; zij hadden het beest en zijn beeld niet aanbeden en ook zijn merkteken niet op hun voorhoofd of hun hand gekregen. Zij waren tot leven gekomen en heersten duizend jaar lang samen met Christus. [5] De andere doden kwamen niet tot leven voordat de duizend jaar voorbij waren. Dit is de eerste opstanding.
In het eerste gedeelte van Openbaring 20 schrijft Johannes op wat hij allemaal ziet gebeuren. Het wordt hem niet verteld en hij lijkt ook geen specifieke opdracht te hebben gekregen om bepaalde dingen zo op te schrijven. Hij schrijft gewoon op wat hij ziet en ‘de eerste opstanding’ hoort daar kennelijk bij. Hoe hij weet waarom deze opstanding de ‘eerste’ zou moeten zijn is niet gelijk duidelijk. Al die andere opstandingen kwamen immers eerder.
Andere verklaringen
Er zijn veel Bijbeluitleggers die zeggen dat alle opstandingen van gelovige christenen onderdeel zijn van die eerste opstanding waar Johannes over schrijft. Zowel de opstanding van Jezus als die van de gelovigen bij de Opname zou daar dan bij horen. Dit komt mede door wat Paulus schrijft in 1Kor.15:23. Daar gaat het over de opstanding van Christus en daarna, wanneer Hij komt, de gelovigen. Toch is dat een uitleg waar Openbaring 20 helemaal geen aanleiding toe geeft. Want deze ‘eerste’ opstanding lijkt helemaal geen betrekking te hebben op die eerdere opstandingen. Johannes legt namelijk precies uit wie er allemaal deel zullen uitmaken van deze eerste opstanding. Toch schrijft hij vast niet zomaar dat dit de ‘eerste’ opstanding is.
Ook zijn er uitleggers die er helemaal niet over schrijven of die het allemaal symbolisch uitleggen.
Wie zullen deel uitmaken van die eerste opstanding?
Als je bovenstaande tekst uit Openbaring 20 nauwkeurig leest, dan zie je dat Johannes uitlegt voor wie die ‘eerste opstanding’ bedoeld is. Het gaat dan om mensen die ‘onthoofd’ waren omdat ze van Jezus hadden getuigd en over God hadden gesproken, zegt Johannes. Kennelijk zijn deze mensen omgekomen, juist omdat ze christenen waren. Ze hadden immers van God en Jezus getuigd. Dat wil zeggen dat deze christenen kennelijk geprobeerd hebben om anderen van de waarheid van de Bijbel te overtuigen. Dat zullen ze vast niet zonder goede reden hebben gedaan. Want het is uit deze woorden duidelijk dat ze getuigd hebben terwijl ze wisten dat hun leven daardoor groot gevaar liep.
Johannes vermeldt dat ze gedood zijn, vermoord eigenlijk, of letterlijk zelfs ‘onthoofd met een bijl’. Velen zullen zich nog wel herinneren hoe Westerse gevangenen van de islamitische terreurorganisatie ISIS onthoofd werden omdat ze niet in Allah of Mohammed geloofden. En zeker zal het zo zijn dat in de tijd waar Johannes het over heeft, christenen op die manier gedood zullen worden. Maar met dat woord ‘onthoofd’ zal vooral bedoeld worden dat mensen zullen omkomen door de handen van vijanden van God en van zijn zoon Jezus Christus.
Het beest en zijn afgodsbeeld
Maar Johannes vertelt nog meer over deze christenen. Behalve dat deze christenen ‘onthoofd’ zijn vanwege hun getuigenis, zegt Johannes ook nog dat ze het beest en zijn beeld niet aanbeden hebben. Ze hebben het merkteken van dat beest niet op hun voorhoofd of hand gekregen.
Over dat beest en dat merkteken gaat het in Openbaring 13. Dat hoofdstuk gaat over de heerser die dan de absolute macht over de wereld krijgt. Dat krijgt hij omdat de duivel bezit van hem neemt. Zo wordt deze heerser ‘het beest uit de zee’. Daardoor neemt de duivel in feite de touwtjes in handen over de legers en andere machthebbers in de wereld. Hij wordt daarbij ondersteund door een demonische profeet, die ‘het beest uit de aarde’ wordt genoemd.
Openb.13:15-16 Het (beest uit de aarde) kreeg de macht om dat beeld leven in te blazen, zodat het beeld van het beest (uit de zee) ook kon spreken en ervoor kon zorgen dat iedereen die het beeld niet aanbad, gedood zou worden. [16] Verder liet het bij alle mensen, groot en klein, rijk en arm, slaaf en vrije, een merkteken zetten op hun rechterhand of op hun voorhoofd. [17] Alleen mensen met dat teken – dat wil zeggen de naam van het beest of het getal van die naam – konden iets kopen of verkopen.
Hier beschrijft Openbaring de gebeurtenissen tijdens de Grote Verdrukking. Een vergelijkbaar voorval wordt door de profeet Daniël beschreven, waar koning Nebukadnessar een groot afgodsbeeld opricht. Iedereen moet buigen voor dat beeld en wie dat niet doet wordt in een grote oven gegooid. Dan zijn er Joodse gelovigen die weigeren te buigen voor de afgod van Babylon. Maar als zij in de oven gegooid zijn blijken ze daarin te overleven. Als ze later uit de oven gehaald zijn hangt er zelfs geen brandlucht om hen heen.
Tijdens de toekomstige Grote Verdrukking zal de tiran net zo tekeer gaan. Wie weigert om het afgodsbeeld te aanbidden zal gedood worden.
Met de dood voor ogen
Je moet dan wel stevig in je geloofsschoenen staan om te weigeren voor dit demonische afgodsbeeld te buigen en zo te blijven getuigen, met de dood voor ogen. Dat is waar het in Openbaring 12 over gaat:
Openb.12:11-12 Zij (gelovige christenen) hebben hem (de duivel) dankzij het bloed van het lam en dankzij hun getuigenis overwonnen. Met de dood voor ogen hechtten ze niet aan het leven. [12] Daarom: juich, hemel, en jullie die daar wonen! Maar wee de aarde en de zee: de duivel is naar jullie afgedaald! Hij is woedend, want hij weet dat hij geen tijd te verliezen heeft.’
Het getuigenis van christenen is een overwinning op demonische machten. Dat is altijd zo geweest en is ook vandaag zo. Openbaring 12 benoemt hier de christenen die vanwege hun geloof omgebracht zijn, voorafgaand aan het moment dat de duivel uit de hemel wordt gegooid. Dat moment wordt hier beschreven. Het is het moment dat hij bezit zal nemen van de heerser die dan de wereld in z’n macht heeft. Zo wordt die heerser dan ‘het beest’, van wie het afgodsbeeld door iedereen aanbeden moet worden. En ook dan zullen mensen vanwege hun geloof in God en Jezus de dood voor ogen hebben. Toch zal hun geloof, hun liefde voor God en Jezus voor hen belangrijker zijn dan hun leven.
Zo zullen velen omgebracht, vermoord, verbrand of onthoofd worden vanwege hun geloof. Ze zullen tijdens de zevenjarige verdrukking hun best gedaan hebben om te getuigen van God en Jezus. Ze zullen geprobeerd hebben om velen te vertellen over de Bijbel en de gebeurtenissen die daarin beschreven staan, als bewijs van wat ze om zich heen zien gebeuren.
Het beest en zijn merkteken
We zagen in Openbaring 13 al dat mensen zonder het merkteken van het beest niet konden kopen of verkopen. In de wereld waarin het demonische beest aan de macht is zal een groot deel van de wereld achter hem aanlopen. Zij zullen doen wat het beest van hen vraagt. Vandaag zien we in de wereld om ons heen al duidelijk hoe dat werkt. Ook in de vorige eeuw liepen hele volksstammen achter hun leider, hun Führer, aan en waren bereid om dood en verderf te zaaien.
In die zevenjarige periode van verdrukking van de nabije toekomst zullen al die meelopers van het beest een ‘merkteken’ krijgen. Dat merkteken kun je zien als de registratie in digitale systemen. In ieder geval zullen zij die niet meelopen dat merkteken niet krijgen. Van gelovige christenen zullen de vinkjes verwijderd worden, of zelfs hun namen, uit de systemen van banken, verzekeringen en overheden. De gevolgen zullen groot zijn, want niet kunnen kopen of verkopen betekent een leven in de marge. Armoede, ziekte, kou en honger zullen op de loer liggen. Want je kunt dan niet meer met je pinpas betalen, maar ook geen contant geld meer kunnen pinnen. Je zult de dokter niet meer kunnen bezoeken, geen gas of stroom meer krijgen. Alleen maar omdat je getuigd hebt van God en Jezus. Je wordt daarbij ook nog vogelvrij verklaard, terwijl je vijanden zullen weten waar je woont. Demonisch gedreven milities zullen jou en je geliefden opjagen.
Velen zullen het niet kunnen opbrengen. Vele anderen zullen omkomen. Dat zal de situatie zijn tijdens de heerschappij van het beest.
Maar aan die demonisch gedreven regering zal een einde komen. Jezus zal met een leger van engelen bij Harmageddon een einde maken aan de Grote Verdrukking. Na de wederkomst van Jezus zal er een schifting komen van mensen die deze rampzalige periode overleefd hebben (Mat.25:31-46).
De gelovigen van de eerste opstanding
Het grootste deel van de mensen die in de zevenjarige periode van verdrukking het geloof in God en Jezus gevonden hebben zullen zijn omgekomen. Zij zijn het die niet voor het beest en zijn beeld geknield hebben. Ze hadden geen merkteken en moesten zien te overleven. Ze zijn blijven getuigen van God en Jezus, en dat heeft hen het leven gekost.
Dan schrijft Johannes in Openbaring 20 over het begin van het Vrederijk, dat 1000 jaar zal duren. Dat is de tijd dat al deze gelovigen weer levend zullen worden! Johannes noemt dit ‘de eerste opstanding’.
De eerdere opstandingen van gelovige christenen uit de tijden van voor de zevenjarige verdrukking gebeurde met ‘verheerlijkte lichamen’. Zij zijn allen naar de hemel gegaan bij de Opname van de gemeente. De gelovigen die tijdens de zevenjarige verdrukking zijn omgekomen gaan niet naar de hemel. Zij worden inwoners van het Vrederijk. Zij staan niet op met verheerlijkte lichamen, maar met hun aardse lichamen en hun aardse eigenschappen, zoals ze ook voor hun dood hadden. Ze zijn daarmee nog steeds zondige mensen.
Het 1000-jarig Vrederijk
Als je in de Bijbel op zoek gaat naar informatie over het Vrederijk, dan kom je erachter dat dit rijk helemaal niet zo vredig is als het woord doet vermoeden. Er leven nog dezelfde mensen als vandaag, met dezelfde soort gedachten en karaktertrekken. Er worden nog steeds mensen bedrogen en misdaden begaan. Jezus zal in dat rijk – zijn rijk – moeten optreden als rechter. Hij zal een ijzeren roede hanteren voor de volken van dat Vrederijk. Hij zal straffen uitdelen, zelfs de doodstraf!
Veel mensen zullen zelfs dan de macht van Jezus nog niet willen erkennen, en al helemaal niet willen geloven dat hun redding alleen door diezelfde Jezus kan komen.
Mensen zullen oud worden, veel ouder dan nu, want de natuur zal hersteld zijn. Toch zullen mensen geen 1000 jaar oud worden (Jes.65:20-22). Zij zullen allen sterven tijdens de periode van dat Vrederijk. Ook zal er aan het einde van dat rijk zelfs nog een oorlog komen, waar Jezus dan een eind aan maakt (Openb.20:7-9). (In mijn boek gaat een heel hoofdstuk over dat Vrederijk en wat de Bijbel daar allemaal over vertelt.)
De tweede opstanding
Velen zullen als gelovige christenen het Vrederijk binnengaan, ofwel omdat ze de Grote Verdrukking overleefd hebben, ofwel omdat ze deel uitmaakten van ‘de eerste opstanding’. Toch zullen ook zij op enig moment in dat Vrederijk weer sterven. Allen hadden immers nog gewone, aardse lichamen, die langzaam – veel langzamer dan nu – verouderen. Maar alle oprechte gelovigen die tijdens dat Vrederijk gestorven zijn zullen uiteindelijk opnieuw opstaan: de tweede opstanding. Voor hen zal dat een opstanding zijn waarbij ze een verheerlijkt lichaam krijgen. Vanaf dan zullen ze, net als zij die al met de Opname meegingen, bij God in de hemel wonen. Voor hen ligt dan diezelfde prachtige toekomst klaar, die ook voor ons als christenen vandaag klaarligt.
De Opname van de gemeente naar de hemel zal niet lang meer op zich laten wachten. Maar ook voor hen die daarna tot echt geloof komen is er hoop!
Vertel je kinderen erover, je familie, je buren, je vrienden, ook al zijn ze niet opgegroeid met de Bijbel, of hebben ze het geloof losgelaten. Wellicht dat ze het geloof zullen (terug)vinden als de zevenjarige verdrukking begint. Ze zullen de bewijzen voor de waarheid van de Bijbel overal om zich heen zien. Maar de prijs zal hoog zijn.
Gelukkig weten we dat er een ‘eerste opstanding’ zal zijn. En later, aan het einde van het Vrederijk ook een ‘tweede opstanding’. Dat mag onze hoop voor de toekomst levend houden, een toekomst en een weerzien bij God en Jezus.
Op de hoogte blijven van nieuwe artikelen?
Meld je dan aan voor de nieuwsbrief!